Diatryba

Plan_1Co to jest Diatryba, forma literacka, do której (będącej dziełem ucznia Epikteta), odnoszę się wielokrotnie w swoich wpisach? Według Encyklopedii Gazety Wyborczej, opracowanej przez Wydawnictwo Naukowe PWN, diatryba zdefiniowana jest dwojako:
1. jako swobodny dialog na tematy etyczne, filozoficzne, uprawiany w szkołach filozoficznych stoików i cyników.
2. jako napastliwy utwór literacki, wyrażający krytykę lub będący protestem.
Co na temat diatryby ma „do powiedzenia” Wikipedia? – „Diatryba – gatunek filozoficzno-literacki, ukształtowany w starożytnej Grecji. Miał formę dialogu, mowy, kazania lub wykładu o charakterze moralizatorskim. Łączył prostotę i ocierającą się niekiedy o rubaszność swobodę stylu z wywodem retorycznym okraszonym anegdotami i dowcipami. Formę tę upodobali sobie szczególnie cynicy z III w p.n.e, głównie Tales i Bion z Borystenes.
W czasach nowożytnych zaczęła oznaczać także utwór polemiczny, wyrażający za pomocą ostrych środków wyrazu gwałtowną krytykę lub sprzeciw (np. Na mniemany spisek mieszczan Franciszka Zabłockiego).”
Na temat diatryby wypowiada się Krzysztof Łapiński we wstępie do „Rozmyślań (do samego siebie)” Marka Aureliusza: „Diatryba jest surowym napomnieniem, przybierającym formę przemowy, adresowanej do adeptów filozofii. (…) Specyfiką diatryby jest pozorny dialog, jaki mówca prowadzi z wyimaginowanym, wysuwającym watpliwości, słuchaczem”.
W definicjach diatryby podkreśla się, że pisana jest ona językiem szorstkim, pozbawionym elegancji, perswazyjnym. Miała napominać, pouczać, wręcz boleśnie leczyć dusze swoją terapeutyczna siłą.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s